Wat hebben een transportbedrijf, een tulpenleverancier, een plantenkweker en een natuursteenbedrijf met elkaar gemeen? Het zijn allemaal familiebedrijven. En misschien verklaart dat voor een deel hun manier van ondernemen: niet alleen kijken naar wat vandaag rendeert, maar ook naar wat morgen nodig is.
Dat werd vorige week donderdag duidelijk tijdens het derde Energiecafé Noord-Holland, dat plaatsvond bij SVZ Transport op bedrijventerrein Westfrisia in Zwaag. Vier ondernemers uit West-Friesland vertelden hoe maatschappelijke uitdagingen rond energie, water en verduurzaming hen aanzetten tot innovatie, nieuwe samenwerkingen en nieuwe bedrijvigheid. Geen theoretische verhalen, maar oplossingen die in de praktijk worden ontwikkeld en getest.
“Voor grote maatschappelijke uitdagingen is vaak dichtbij een oplossing beschikbaar”, zei Giulietta Cohen (business developer bij Ontwikkelingsbedrijf Noord-Holland Noord) in haar welkomstwoord. “Daarom ben ik blij dat hier zoveel ondernemers zijn, want daar doen we het uiteindelijk voor.” Maarten Deutekom van New Energy Coalition vulde aan: “Mooi om te zien hoeveel ondernemerschap hier zit.”
Als gastheer trapte Michel Cornelis, manager verduurzaming bij SVZ Transport, de bijeenkomst af. Het transportbedrijf heeft zo’n 1.800 medewerkers en 1.500 vrachtwagens. Een groeiend deel daarvan rijdt elektrisch. Recent werd in Zwaag een laadplein geopend met acht laadplaatsen voor elektrische vrachtwagens.
SVZ probeert zoveel mogelijk lokaal opgewekte energie direct te gebruiken. Het bedrijf werkt samen met Energie Coöperatie Westfrisia wat zorgt voor een efficiënte koppeling tussen opwek en verbruik. Maar de grootste uitdaging blijft: voldoende stroom vinden voor het rijdend materieel. Daarom zoekt SVZ naar alternatieven, zoals mogelijkheden voor cable pooling. Ook wordt gekeken naar bedrijven die tijdelijk stroom over hebben. Een voorbeeld is grasdrogerij Hartog, waar vrachtwagens van SVZ langsrijden.
“Het is niet eenvoudig”, erkende Cornelis. Toch is hij ervan overtuigd dat de beweging naar elektrisch transport noodzakelijk is, zowel voor het milieu als voor kostenreductie. “We zetten in op 100 procent elektrisch.”
Ook bij tulpenleverancier Ronico is energie een belangrijk aandachtspunt in de bedrijfsvoering. Jeroen Laan vertelde over het familiebedrijf, winnaar van de Tuinbouw Ondernemersprijs 2026. Ronico levert jaarlijks zo’n 200 miljoen tulpen aan de retail en houdt de hele keten in eigen hand: van bol tot transport.
Het bedrijf gebruikt onder meer warmte-koudeopslag (WKO). Op ongeveer 180 meter diepte wordt warmte opgeslagen. In de zomer gebruikt Ronico water uit de bodem, dat constant rond de 9 graden is, om de bollen op de gewenste temperatuur te houden. Overtollige warmte wordt vervolgens weer opgeslagen voor gebruik in de winter.
Omdat uitbreiding van de netaansluiting niet mogelijk is, kijkt Ronico nadrukkelijk naar nieuwe oplossingen. Een interessante mogelijkheid ligt letterlijk aan de andere kant van de weg, vertelde Jeorne. De productielocatie en een nieuwe kas worden door een weg van elkaar gescheiden. "We opnderzoeken momenteelde aanleg van een warmteleiding onder de weg. Mogelijk kan via die verbinding ook overtollige warmte worden gedeeld met andere gebruikers. Zelfs het zwembad verderop zou kunnen worden aangesloten. Zo kan een oplossing voor één bedrijf waarde krijgen voor de hele omgeving.
Rick Gitzels van Plantenkwekerij Gitzels liet zien dat die gebiedsgerichte aanpak ook op grotere schaal nodig is. Het familiebedrijf beschikt in polder Het Grootslag over ruim 15 hectare kassen met plantgoed, voornamelijk koolplantjes. Grote kans dus dat een kool op een bord in de regio ooit bij Gitzels is begonnen.
Gitzels richtte zich tijdens het Energiecafé op de toekomst van Het Grootslag. In het gebied zitten verschillende agrarische bedrijven met uiteenlopende behoeften op het gebied van energie, water en ruimte. Dat maakt samenwerking noodzakelijk.
Het gebied loopt daarin al voorop. Geothermie levert inmiddels zo’n 70 procent van de energievraag voor verwarming. Daarnaast wordt gewerkt aan onder meer waterstof, windenergie en biovergisting. Ook uitbreiding van aardwarmte is in beeld.
Deze ontwikkelingen komen samen in het onlangs afgesloten Gebiedsakkoord Glastuinbouwgebied Het Grootslag. Ondernemers, overheden en andere partijen proberen gezamenlijk keuzes te maken over de inrichting van het gebied. Volgens Gitzels ligt daar een belangrijke kans. Vraagstukken rond energie, water, ruimte en verduurzaming stoppen immers niet bij de erfgrens van een bedrijf. “Dat kan ook buiten de eigen sector, want er zijn genoeg sectoroverstijgende uitdagingen.”
Die praktische instelling kwam misschien wel het sterkst naar voren in het verhaal van Barry de Nijs van Vreeker Groep uit Hem. Het familiebedrijf begon als specialist in begraafplaatsservice en breidde vervolgens uit met onder meer groeivoorzieningen en Jan Reek Natuursteen. Inmiddels vormt dit een bredere groep van bedrijven en activiteiten.
Ook hier ontstonden nieuwe initiatieven vanuit concrete problemen. Toen bedrijven op bedrijventerrein Hoorn ’80 tegen energieproblemen aanliepen, ontstond de Energiecoöperatie. En vanuit de eigen activiteiten kwamen nieuwe ondernemingen voort, zoals MMG, dat robots ontwikkelt voor het plaatsen van natuurdaken.
De rode draad: niet eindeloos wachten op de perfecte oplossing, maar gewoon beginnen. En vanaf dat punt leren en experimenteren. Dat gebeurde bijvoorbeeld bij Hemelwatertechniek. In 2021 startte het bedrijf met de ontwikkeling van oplossingen om hemelwater en gebruikt water slimmer te benutten. Een jaar later volgde Powerbox, waarmee Vreeker Groep ervaring opdoet met het slim sturen van energiestromen. Opnieuw vanuit de overtuiging dat je door te experimenteren ontdekt wat werkt.
In de afsluitende discussie kwamen de verhalen bij elkaar. Energie, water, netcongestie en ruimtegebruik blijken steeds minder los van elkaar te staan. De oplossingen ontstaan vaak op het snijvlak van bedrijven, sectoren en de omgeving.
Waarom zoveel ondernemerschap in West-Friesland? Een verklaring die tijdens de bijeenkomst werd genoemd: West-Friezen zijn doeners. Ze zien een uitdaging, gaan aan de slag en leren onderweg. Voor Michel Cornelis speelt vooral ook het familiebedrijf een belangrijke rol. Continuïteit gaat er vaak boven rendement op de korte termijn. “En dat is de basis waarop je langdurige samenwerking aangaat.”
Daarmee werd een belangrijke les zichtbaar: grote maatschappelijke uitdagingen vragen niet alleen om techniek, maar ook om ondernemers die bereid zijn om samen te werken, kennis te delen en nieuwe oplossingen uit te proberen. Soms begint die oplossing gewoon bij de vraag: wat kunnen we hier, met elkaar, morgen al anders doen?
De bijeenkomst sloot af met een bezoek aan het nieuwe laadplein van SVZ Transport (zie groepsfoto) en een gezellige borrel in het inhouse museum van het bedrijf.
Energiecafé NH is een initiatief van Rabobank, New Energy Coalition en Ontwikkelingsbedrijf Noord-Holland Noord. Het volgende Energiecafé NH vindt plaats op 26 november bij H20 in Purmerend. Het programma maken we binnenkort bekend, maar aanmelden kan nu al. Reserveer je plek en blijf op de hoogte van het programma.
Meld je aan via de agenda van ONHN en zet 26 november alvast in je agenda.
Werk samen met andere ondernemers, investeerders, onderwijs en overheid aan projecten die de regionale economie versterken. Deze projecten helpen jou als ondernemer bij innoveren, investeren of internationaliseren.
Ruim 120 ondernemers kwamen op 30 september in Den Helder bijeen voor ONHN Strategisch. Een middag over de veranderende wereld, nieuwe markten, weerbaarheid en vooral: wat je daar als ondernemer vandaag al mee kunt doen.
Je staat er misschien niet dagelijks bij stil, maar als ondernemer speel je een rol in iets dat veel groter is dan je eigen bedrijf: vrede en veiligheid. Jarenlang leek het vanzelfsprekend dat economische samenwerking bijdroeg aan stabiliteit. Handelsrelaties, in Nederland en ver daarbuiten, vormden het onzichtbare weefsel waarop landen samenwerkten en elkaar vertrouwden. Wie zaken met elkaar doet, voert immers geen oorlog, was lange tijd de gedachte.
Is De Oude Keuken een restaurant of een sociale onderneming? In de praktijk blijkt dat onderscheid steeds minder relevant. De zaak in Castricum draait goed, heeft een groeiende cateringtak én biedt mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt een plek om zich te ontwikkelen. Op 3 november opent De Oude Keuken de deuren tijdens het ONHN OndernemersCafé.