Overzicht
Blog

Wat Noord-Holland Noord kan leren van 'the other Vienna'

Tijdens een recente studiereis naar Wenen, georganiseerd door SKBN, werd duidelijk hoe de Oostenrijkse hoofdstad zich stap voor stap ontwikkelt tot een moderne, productieve metropool. Niet langer draait het imago van de stad enkel om Strauss en klassieke muziek. Wenen positioneert zich actief als technologische hotspot en gateway naar Zuidoost-Europa. Die slimme positionering én hun benadering van bedrijventerreinen bieden lessen voor Noord-Holland Noord.

#Bedrijventerreinen# Duurzaamheid

Wenen kiest voor een heldere koers: het wil meer zijn dan een toeristische trekpleister. Onder de noemer ‘The Other Vienna’ ontwikkelt de stad zich tot centrum voor technologie, productie en life sciences. Met 200.000 studenten, 23 miljard euro omzet in de life sciences-sector en een actief grondbeleid geeft Wenen richting aan haar toekomst. Niet door het lot af te wachten, maar door keuzes te maken. Dat zouden we in Noord-Holland Noord ook moeten doen: hoe willen wij ons als regio positioneren?

Grondbeleid als instrument voor economische ontwikkeling

In Wenen wordt actief gestuurd op behoud van ruimte voor bedrijvigheid. Minstens vijf procent van de stedelijke grond wordt beschermd voor de ‘productieve economie’. Daarmee voorkomt de stad dat woningbouw álle ruimte opslokt. Waar Nederlandse gemeenten vaak vooral sturen op woningbouw, laat Wenen zien dat ook betaalbare werkruimte een publiek belang kan zijn.

Een krachtig voorbeeld is het Gewerbehof Seestadt, een gestapeld bedrijfsgebouw in een nieuwe wijk. De gemeente verhuurt de ruimte via haar eigen Wirtschaftsagentur, met een terugverdientijd van 40 jaar. Dat lijkt traag, maar zorgt voor structureel betaalbare werkruimte. Langetermijndenken loont.

Acquisitie en huisvesting onder één dak

Een opvallend verschil met Nederland: in Wenen zijn acquisitie van bedrijven én het aanbieden van bedrijfsruimte belegd bij dezelfde organisatie. Daarmee wordt een cruciale kloof overbrugd: het heeft weinig zin om bedrijven aan te trekken als ze nergens terecht kunnen. Ook Noord-Holland Noord zou baat hebben bij deze integratie – denk aan het versterken van regionale ontwikkelmaatschappijen of ondernemersloketten met vastgoedexpertise.

Wat
10 lessen voor Noord-Holland Noord
  1. Kies een duidelijke economische identiteit. Wenen positioneert zich als innovatiehub. Wat is onze ‘other Noord-Holland Noord’?
  2. Beperk grondspeculatie. Heldere zones met een ‘transformatieverbod’ voorkomen stuntwerk van ontwikkelaars.
  3. Beschouw betaalbare bedrijfsruimte als publieke opgave. Net als sociale woningbouw.
  4. Combineer acquisitie met huisvesting. Eén loket voor vestiging én ruimte.
  5. Investeer in voorbeeldprojecten. Zoals Seestadt, dat liet zien: hier kun je wonen én werken.
  6. Laat publieke investeringen het pad effenen. De metrolijn in Seestadt kwam er vóór de wijk. Durf vooruit te denken.
  7. Voorkom eenzijdige mixambities. Mengvormen van wonen en werken zijn financieel lastig. Wees realistisch.
  8. Stimuleer innovatief vastgoedbeheer. Zoals ondernemers die investeren in zowel vastgoed als bedrijven.
  9. Gebruik fiscale prikkels gericht op innovatie. Niet op belastingvoordelen voor buitenlandse bedrijven.
  10. Denk groot. Zie regio’s niet als eindpunt, maar als springplank. Wenen kijkt naar Zuidoost-Europa – wat is onze schaal?


Conclusie

Wenen laat zien dat economische ontwikkeling geen bijproduct is, maar een strategische keuze. Met actief grondbeleid, slimme positionering en integratie van acquisitie en huisvesting ontstaat ruimte voor groei. De vraag is: maken wij in Noord-Holland Noord dezelfde keuze?

Dit artikel is gebaseerd op een publicatie van SBKN. Download hier het uitgebreide verslag

PHOTO-2025-06-24-17-25-06-5

Contactpersoon

Robin Bäcker

Projectleider Duurzame bedrijventerreinen en Energietransitie

Gerelateerde artikelen

Werk samen met andere ondernemers, investeerders, onderwijs en overheid aan projecten die de regionale economie versterken.
Deze projecten helpen jou als ondernemer bij innoveren, investeren of internationaliseren.

Blog

Noord-Holland Noord: een regio waar de biobased toekomst al groeit

Europa zet voor de komende jaren zwaar in op biologische grondstoffen, maar in Noord-Holland Noord zijn we al een stap verder. Van zeewier tot bamboe en mycelium ontstaan hier innovatieve, circulaire materialen die fossiele grondstoffen vervangen, de CO₂-uitstoot verlagen en nieuwe economische kansen bieden. Programmamanager Chris Wever vertelt hoe de regio een biobased koploper is én blijft.

#Duurzaamheid
Interview

Circulariteit begint met doen - en steeds vaker met AI

Sönke Petersen: “Circulariteit is geen kostenpost”
De Berlijnse expert Sönke Petersen was eind vorig jaar exclusief in Nederland voor het ONHN-programma Circulair Ondernemen. Voor een selecte groep ondernemers deelde hij zijn visie tijdens meerdere werksessies. Zijn boodschap: bedrijven die circulariteit slim aanpakken, versterken niet alleen hun duurzaamheidsprofiel, maar ook hun concurrentiepositie.

#Duurzaamheid# Innovatie
Podcast

Taskforce Vitale Verblijfsrecreatie, in gesprek met: Jeroen Kamphuis

In deze podcast gaan Merlijn Pietersma en Wander Groot in gesprek met Jeroen Kamphuis over het thema “Regie op verblijfsrecreatie: hoe gemeenten de toekomst kunnen sturen”.

#Duurzaamheid