Wat kunnen agrifoodondernemers leren van de Formule 1? Meer dan je zou verwachten. Software die werd ontwikkeld om de productie in een mengvoerfabriek slimmer te plannen, bleek ook interessant voor een Formule 1-team. Volgens Joost Berkhout, universitair docent aan de Vrije Universiteit Amsterdam (VU), laat dit zien hoeveel mogelijkheden er zijn om met data, wiskundige optimalisatie en AI bedrijfsprocessen te verbeteren. Ook in de agrifoodsector. Tijdens de Dutch AI Week vertelt hij er meer over.
Joost doet aan de VU onderzoek naar toegepaste wiskundige optimalisatie en geeft les aan studenten Business Analytics. "Ik vind vooral de verbinding tussen wetenschap en praktijk interessant. Je kunt onderzoek publiceren en het daarbij laten, maar ik vind het minstens zo interessant als ondernemers er daadwerkelijk iets mee kunnen."
Een voorbeeld komt uit de mengvoerindustrie. "Voor een fabrikant hadden we onderzocht hoe de productieplanning kon worden verbeterd. De software die we hadden ontwikkeld, hebben we als open source beschikbaar gesteld. Vervolgens werden we benaderd door een Formule 1-team. Hun afdeling aerodynamica wilde de software gebruiken voor de planning rondom de windtunnel waarin ze de auto's testen."
Deze partijen lijken weinig met elkaar gemeen te hebben, maar de onderliggende vraagstukken komen overeen. In beide gevallen gaat het om activiteiten zo efficiënt mogelijk plannen, rekening houdend met beschikbare capaciteit, tijd en andere voorwaarden.
"Je vertaalt een concreet probleem met behulp van data naar een wiskundig model. Vervolgens berekent een computer wat de beste oplossing is. Dat vertaal je dan weer naar de praktijk."
Dat is ook interessant voor agrifoodbedrijven. Denk aan een akkerbouwer die op basis van bodemgegevens en weersverwachtingen het beste moment voor beregenen of oogsten wil bepalen. Of een glastuinbouwer die met camera's en sensoren afwijkingen in de groei van planten vroegtijdig herkent. In een mengvoerfabriek kan optimalisatie helpen om grondstoffen, machines en productievolgorde beter op elkaar af te stemmen. Ook bij voedselverwerking biedt AI kansen, bijvoorbeeld om producten automatisch op kwaliteit te sorteren en voedselverspilling te beperken.

Data en AI spelen een steeds grotere rol in de agrifoodsector. Vooral generatieve AI, waarbij je een opdracht (prompt) geeft en het systeem een antwoord geeft, maakt nieuwe toepassingen toegankelijker. Joost onderscheidt drie manieren waarop AI kan helpen bij wiskundige optimalisatie.
Je kunt AI rechtstreeks om de beste oplossing vragen. Dat klinkt eenvoudig, maar werkt niet altijd goed. AI begrijpt niet alle voorwaarden en kan met oplossingen komen die in de praktijk niet uitvoerbaar zijn.
Een tweede mogelijkheid is AI gebruiken om een wiskundig model te bouwen, waarna gespecialiseerde software, een solver, de berekeningen uitvoert. Zo kun je bijvoorbeeld de meest efficiënte productievolgorde bepalen, rekening houdend met beschikbare grondstoffen, machines en levertijden.
Of je laat AI helpen bij het programmeren van een oplossingsmethode voor jouw specifieke probleem. Het verschil zit vooral in de controle over de uitkomst. Niet zomaar een antwoord laten bedenken, maar technologie inzetten om onderbouwde beslissingen te nemen.

Joost ziet ook kansen voor samenwerking met de universiteit. Bedrijven kunnen studenten van de VU een half jaar laten werken aan een concreet bedrijfsvraagstuk. Onder begeleiding onderzoeken zij welke technieken kunnen worden toegepast. "Een laagdrempelige en voordelige manier om te ontdekken wat deze technologie voor je bedrijf kan betekenen."

Hoe herken je een vraagstuk waarvoor wiskundige optimalisatie interessant is? Waar kan AI helpen en waar liggen de beperkingen? Tijdens de workshop Optimaliseren: wat kan AgriFood leren van de Formule 1? neemt Joost ondernemers mee in deze mogelijkheden.
De workshop maakt deel uit van AI in AgriFood: van data naar een betere oogst, op donderdag 26 november bij Leven van de Wind in Wieringerwerf.
Benieuwd wat AI voor jouw bedrijf kan betekenen? Bekijk het programma en meld je aan via de knop hieronder.
Werk samen met andere ondernemers, investeerders, onderwijs en overheid aan projecten die de regionale economie versterken. Deze projecten helpen jou als ondernemer bij innoveren, investeren of internationaliseren.
Hoe kom je aan goed personeel? Zeker in een regio als Noord-Holland Noord is dat een uitdaging. De regio heeft te maken met bovengemiddelde vergrijzing en concurrentie om talent vanuit de Randstad. Tegelijkertijd vissen bedrijven binnen de regio soms in dezelfde vijver. Volgens Barry Tempelaar, directeur van e-commerce dienstverlener Bluedesk uit Alkmaar, ligt daar juist een kans: werk samen, ook als je concurrent bent.
Wat als bedrijven niet alleen minder afhankelijk worden van het elektriciteitsnet, maar lokaal opgewekte energie ook kunnen opslaan en inzetten wanneer dat nodig is? Waterstof kan daarin een rol spelen. In het Fieldlab Waterstof in Agri onderzoeken we onder meer hoe ondernemers in de praktijk met waterstof aan de slag kunnen en hoe lokale waterstofketens kunnen bijdragen aan een toekomstbestendige energievoorziening.
Known-You Seed Europe heeft officieel de deuren geopend in Enkhuizen. De Taiwanese zaadveredelaar kiest voor Seed Valley als Europese uitvalsbasis. ONHN begeleidde de vestiging samen met NFIA en Invest in Holland, in samenwerking met de gemeente Enkhuizen en het Seed Valley-netwerk.