Een circulair businessmodel kan economisch aantrekkelijk en tegelijk lastig financierbaar zijn. Niet omdat er geen geld beschikbaar is, maar omdat traditionele financiers risico anders beoordelen dan circulaire ondernemers dat doen. Chris Wever, projectleider circulaire economie, neemt ondernemers tijdens de GO!-NH Financieringsmasterclass mee in die andere kijk op financiering.
Door Chris Wever | ONHN
Op dinsdag 29 september organiseert GO!-NH in Alkmaar de Financieringsmasterclass. Chris Wever verzorgt daar een van de vier sessies. Zijn uitgangspunt: ondernemers die een financiering niet rond krijgen, denken vaak dat hun businesscase beter moet. Maar soms ligt het probleem ergens anders.
Een ondernemer die net een ‘nee’ heeft gehad van een bank of investeerder trekt bijna automatisch dezelfde conclusie: mijn verhaal, mijn businesscase moet beter. Maar vaak is dat de verkeerde diagnose. Een circulair model maakt je onderneming in de praktijk juist minder risicovol. Je bent minder afhankelijk van grondstofprijzen waar je geen invloed op hebt, je product gaat langer mee, en je ziet materiaal terug dat anders verdwijnt. Op papier gebeurt het omgekeerde, want je winst zit in levensduur en restwaarde, en dat zijn precies de twee dingen die een financier niet kan beoordelen.
Een financieringsmarkt werkt meer als een sorteerlijn dan als een geldkraan. Wat een financier niet herkent of kan beoordelen, valt al snel af, hoe goed het businessmodel ook is. Bijvoorbeeld bij een Product as a Service-model: je verkoopt vanaf dat moment geen product meer, je financiert er één. Het bezit blijft op je balans staan, je werkkapitaal loopt op, en je bent ongemerkt een leasemaatschappij geworden die zichzelf echter niet zo noemt.
Dat de restwaarde in jouw berekening klopt, doet daar weinig aan af, want zolang de markt waarop je die waarde moet verzilveren nog niet bestaat, is het een belofte en geen zekerheid. Een bank rekent niet uit hoe goed het kan gaan, maar hoe erg het kan aflopen. Alles wat circulariteit extra oplevert, zit precies in de helft van die som die er niet in staat.
Wat me opvalt, is hoe vaak het gesprek dan alsnog over duurzaamheid gaat. Dat is ongeveer de snelste manier om een financier kwijt te raken. Aan de andere kant van de tafel zit iemand die maar één ding wil weten: welk risico blijft er bij mij liggen, en wie draagt de rest?
Op één plek in Nederland is dat wel netjes geregeld, en dat is de aanbesteding. In de grond-, weg- en waterbouw wordt de milieuprestatie van een aanbieding teruggerekend naar één bedrag, dat vervolgens als fictieve korting op de inschrijfprijs komt te staan. In sommige uitvragen levert elke duizend euro lagere milieukosten tienduizend euro korting op.
Daar staat circulariteit dus eindelijk in de eenheid waarin de rest van de tafel rekent. En dat verklaart ook waarom een fabrikant als VELUX de moeite neemt een dakraam van teruggewonnen sloophout te laten certificeren, terwijl dat hout duurder is om te verwerken dan nieuw hout. Het levert geen kostenvoordeel op. Het levert toegang op: door CO₂-voordeel wint het bij aanbestedingen.
In mijn sessie ga ik dat niet uitleggen. Als deelnemer krijg je een rol toebedeeld, als bank, investeerder, publieke financier of venture capital, en vanuit die rol beoordeel je met de andere deelnemers echte circulaire proposities.
Je moet ook afwijzen. Juist daar zit de opbrengst, want op het moment dat je zelf 'nee' zegt tegen een plan dat je inhoudelijk best sterk vindt, merk je hoe zelden het over het idee gaat. Meestal gaat het over de verkeerde partij, of over het verkeerde moment. Dat laatste onderschatten de meeste ondernemers. Een bedrijfslening loopt zelden langer dan acht jaar, terwijl een fabriek die als eerste in zijn soort wordt gebouwd al snel twintig jaar nodig heeft voordat hij draait.
Bas van Wieringen, die dezelfde middag spreekt, bouwde er met PeelPioneers zo één en vertelde achteraf dat de verkoop uiteindelijk exponentieel omhoogging, alleen gebeurde dat drie kwartalen later dan ze aan hun investeerders hadden willen laten zien. In dat gat sneuvelen bedrijven, vaker dan in de markt zelf.
Eén uitkomst van het spel verrast bijna iedereen. De sterkste financieringspositie ontstaat niet bij een investeerder, maar bij een afnemer. Een getekend afnamecontract verwatert niets, kost geen rente en zet marktonzekerheid om in contractzekerheid. En dat is het enige signaal dat elke volgende partij aan tafel zonder vertaling kan lezen.
Financierbaar worden is daarom minder een kwestie van overtuigen dan van jezelf verplaatsen in de rol van de financier. Niet door je pitch nog een keer te herschrijven, maar door zelf te ervaren welke vragen, risico’s en onzekerheden een financier ziet.
Wil je ontdekken hoe een financier naar jouw circulaire businessmodel kijkt? Kom dan naar de GO!-NH Financieringsmasterclass op dinsdag 29 september in Alkmaar. Tijdens deze middag staan vier perspectieven centraal. Jeroen Brouwer (Rabobank), Bas van Wieringen (PeelPioneers en Tekkoo), Peter Vonk (Kaasstad Kapitaal) en Chris Wever (Ontwikkelingsbedrijf NHN, IDEA en METIP) delen hun kennis en ervaring. De sessies zijn gericht op ondernemers, maar ook investeerders, beleidsmakers en partners zijn welkom. Juist de mix van perspectieven maakt de middag waardevol.
Deelname is gratis. Na afloop is er een netwerkborrel.
Meer informatie en aanmelden via de knop hieronder.
Heb je vooraf een financieringsvraag of onderwerp dat je wilt inbrengen? Mail deze dan naar Floor Dijkmans via [email protected].
Werk samen met andere ondernemers, investeerders, onderwijs en overheid aan projecten die de regionale economie versterken. Deze projecten helpen jou als ondernemer bij innoveren, investeren of internationaliseren.
Van rijststro dat in Egypte wordt verbrand, tot cacaoschillen in Ivoorkust en bermgras in Nederland. Max van den Heuvel kijkt anders naar reststromen. Waar anderen afval zien, ziet hij grondstoffen en nieuwe mogelijkheden. Vanuit Spaak Circular Solutions werkt hij aan circulaire waardeketens. Binnen het Fieldlab Biocomposieten Bouw onderzoekt hij hoe die manier van denken kan bijdragen aan de bouw van morgen.
Ontwikkelingsbedrijf Noord-Holland Noord (ONHN) verlegt zijn focus om ondernemers nog beter te helpen de weg te vinden en vooruit te komen. In de nieuwste editie van Kijk op Noord-Holland vertellen directeur Esther Zijl en relatiemanager MKB Mark Helderman over deze aangescherpte koers.
Tijdens de Week van de Circulaire Economie kwamen ondernemers, experts en partners in Noord-Holland Noord bij elkaar voor de afrondende bijeenkomst van het programma Circulair Ondernemen: van idee naar circulair verdienmodel. Een moment om terug te kijken op 100 dagen samen leren en bouwen, én om vooruit te kijken: wat is er nu nodig om door te gaan?