Nederland staat voor een enorme opgave om uiterlijk 2030 anderhalf miljoen huizen van het gasnet af te koppelen. In 2050 moeten dat zelfs zeven miljoen woningen zijn. Warmtepompen spelen een grote rol bij het behalen van die doelen. Toch lopen woningeigenaren niet warm om hun cv-ketel de deur uit te doen: te duur en te complex. Dat gaat veranderen. In Alkmaar staat een techniek op het punt van doorbreken die wereldwijd een revolutie kan veroorzaken in de verwarmings- en koelingsindustrie.
Michiel Hartman is medeoprichter en CEO van Blue Heart Energy. De startup werkt aan een nieuw type warmtepomp dat de belangrijkste tekortkomingen van huidige systemen oplost. "Warmtepompen worden beschouwd als de meest efficiënte oplossing voor zowel verwarming als koeling van een woning. Toch zijn er nadelen: ze vragen om een forse investering, zijn weinig flexibel, lastig toe te passen in bestaande woningen en maken constant geluid. Dat gaan wij veranderen. Het is onze missie om duurzame verwarming en koeling toegankelijk en betaalbaar te maken voor iedereen."
Blue Heart Energy ontwikkelt een technologie om warmtepompen goedkoper, stiller en efficiënter te maken. Het geheim is thermo-akoestiek, legt Hartman uit. "Onze motor werkt met geluidsgolven en helium, een natuurlijk gas. De geluidsgolf zorgt ervoor dat het heliumgas wordt ingedrukt en weer uitzet. Wanneer het gas uitzet, neemt het warmte op; wanneer het wordt ingedrukt, geeft het warmte af. Huidige compressiewarmtepompen en airconditioningsystemen gebruiken HFC-koudemiddelen met een 1.000 tot 9.000 keer grotere CO₂-footprint. Ons product is onschadelijk voor het milieu en volledig stil door het ontbreken van een compressor."
Het concept is bedacht door TNO/ECN en wordt daar ontwikkeld voor industriële toepassingen. Blue Heart Energy beschikt over een exclusieve licentie voor de consumentenmarkt.
De technologie biedt meer voordelen, vertelt begeleider Haico Halbesma. "Het is een compact systeem dat eenvoudig te installeren is en uit weinig onderdelen bestaat, waardoor onderhoud makkelijk is. Grote aanpassingen in huis zijn niet nodig. Gangbare lage-temperatuurwarmtepompen werken vaak minder goed in oudere woningen met beperkte isolatie. Thermo-akoestiek is flexibeler en levert een groot temperatuurbereik tot 80 graden. Dat betekent comfortabel verwarmen én warm douchen tegelijk. Daarmee is het product zeer geschikt voor de bestaande bouw."
Ook de prijsdrempel wordt aangepakt. "Door het hart van de warmtepomp te vervangen, willen we zowel de aanschafprijs als de dagelijkse gebruikskosten aanzienlijk verlagen. We leveren overigens niet direct aan consumenten; onze klanten zijn de partijen die warmtepompen bouwen en installeren."
Na vier jaar onderzoek en drie prototypes is het team klaar voor de laatste ontwikkelfase, vertelt Hartman. "Naar verwachting hebben we eind 2022 een systeem dat geschikt is voor massaproductie. We starten in Nederland en breiden daarna uit naar Europa en verder."
Voor de financiering werkt het bedrijf samen met Ontwikkelingsbedrijf Noord-Holland Noord en de provincie Noord-Holland. Zo schoof het team aan bij de regionale financieringstafel. "Het was waardevol om ons verhaal te delen met vertegenwoordigers van onder meer Rabobank, ING, ABN AMRO, RVO en PIM. Het zijn partijen die ons nu of in de toekomst verder kunnen helpen."
Blue Heart Energy is gevestigd bij incubator IDEA op de Hogeschool Inholland. "IDEA ondersteunt ons bij de stap van prototype naar marktintroductie. We werken samen met studenten van de TU Delft en TU Eindhoven en met hoogwaardige maakbedrijven uit de regio. We komen graag in contact met ondernemers die willen aanhaken bij de ontwikkeling van productie en assemblage. Het liefst houden we alles zo lokaal mogelijk; de kennis is hier aanwezig."
De kans op wereldwijd succes is groot, verwacht Halbesma. "Alleen al in Nederland gaat het om 6,7 miljoen bestaande woningen met een cv-ketel. In Europa spreken we over honderden miljoenen huizen. We zijn op weg om in de energietransitie een gezond marktaandeel te veroveren. We hebben nog stappen te zetten, maar met dit team, dit product en deze innovatie geloof ik dat we echt het verschil gaan maken. Over vijf jaar is dit een wereldbedrijf."
Werk samen met andere ondernemers, investeerders, onderwijs en overheid aan projecten die de regionale economie versterken. Deze projecten helpen jou als ondernemer bij innoveren, investeren of internationaliseren.
Het hoofd van Martino Borgo, directeur van Futura Composites, staat nooit stil. Zijn bedrijf maakt uit composiet de belangrijkste onderdelen van MRI-scanners, onderdelen voor de F1 simulator van Ferrari, of zonnepaneel-armen voor de Galileo navigatie-satellieten. Als het maar uitdagend en specialistisch is. De Westfries met Italiaanse roots vindt het allemaal leuk en zou zich nooit willen specialiseren.
Zeven jaar geleden zijn twaalf composietbedrijven uit Noord-Holland en vier kennisinstellingen gaan samenwerken. Hiervoor hebben zij een bijdrage van twee miljoen euro ontvangen uit het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling (EFRO). De provincie Noord-Holland heeft 750.000 euro bijgedragen. De bedrijven zelf hebben 2,3 miljoen euro geïnvesteerd in hun innovaties. Begin deze zomer is het composietproject afgerond. Projectleider Piet Goverse kijkt met trots terug op alles wat is bereikt.