Noord-Holland Noord moet nú investeren in talent voor de toekomst. Die conclusie trok recent onderzoek naar de arbeidsmarkt voor de waterstofsector. Nieuwe technologie alleen is niet genoeg. De energietransitie slaagt alleen als bedrijven, onderwijs en kennisinstellingen samen optrekken om de vakmensen van morgen op te leiden. Vanuit die overtuiging startte GroenvermogenNL het programma H2Learn: een initiatief waarin leren niet naast de praktijk plaatsvindt, maar midden in de praktijk.
H2Learn brengt onderwijs, bedrijven en kennisinstellingen samen in zogenoemde learning communities: samenwerkingen waarin studenten, docenten en bedrijfsleven samen werken aan actuele vraagstukken uit de praktijk. Maar dat niet alleen; H2Learn is een lerend ecosysteem waarin studenten, docenten, professionals, onderzoekers en bedrijven samen leren, werken en innoveren.
Tijdens de bijeenkomst Waterstof vraagt vakmensen, georganiseerd vanuit Fieldlab Waterstof in Agri, op 3 september in Den Helder, laat Jo-Anne Schaaf van Vonk zien hoe deze aanpak in Noord-Holland Noord vorm krijgt.
H2Learn is één van de drie regionale projecten die GroenvermogenNL heeft opgezet om learning communities binnen de waterstofketen te ontwikkelen. Voor de regio Noordwest werken onderwijsinstellingen en bedrijven uit Noord-Holland, Flevoland en Utrecht samen aan nieuwe vormen van onderwijs en praktijkgericht leren. Binnen H2Learn werken de Hogeschool van Amsterdam, Universiteit van Amsterdam, Inholland, ROC van Amsterdam-Flevoland, Nova College, Vonk, Techport, Elexel en On2Quest samen. Vonk vervult daarbij een belangrijke rol in het onderzoek naar de samenwerking tussen mbo-studenten, mbo-professionals en bedrijven.
Volgens Jo-Anne Schaaf, projectleider vanuit Vonk, is de gedachte achter H2Learn eenvoudig. "Samen leren zorgt ervoor dat het leren sneller gaat. Als bedrijven onderwijsinstellingen betrekken bij hun innovaties, nemen ze studenten direct mee in de ontwikkelingen binnen hun organisatie. Zo worden toekomstige medewerkers veel beter voorbereid op de praktijk."
Die samenwerking levert niet alleen beter opgeleide studenten op. Ook bedrijven profiteren. "Studenten kijken anders naar vraagstukken dan ervaren professionals. Juist omdat ze nog niet alle kennis hebben, stellen ze andere vragen. Daardoor ga je als professional opnieuw nadenken: waarom doen we dit eigenlijk op deze manier? Dat maakt leren wederkerig."
Sinds de start van H2Learn in april krijgt die samenwerking stap voor stap vorm. Bedrijven brengen praktijkvraagstukken in, waarna mbo-, hbo- en wo-studenten gezamenlijk aan oplossingen werken. Door studenten van verschillende opleidingsniveaus samen te laten optrekken én hen te verbinden met professionals uit het bedrijfsleven, ontstaat een leeromgeving die de dagelijkse praktijk zo dicht mogelijk benadert.
Een van de projecten richt zich op de ontwikkeling van een fysieke elektrolyser, inclusief een digital twin. Met deze digitale kopie kunnen studenten experimenteren, scenario's doorrekenen en ervaring opdoen met waterstoftechnologie. "HBO-studenten werken nu aan de digital twin. Zodra de fysieke elektrolyser wordt gebouwd, sluiten ook mbo-studenten aan," vertelt Schaaf.
Daarnaast ontwikkelt Vonk nieuwe vormen van samenwerking tussen mbo-studenten en bedrijven. Studenten werken daarbij samen met medewerkers aan concrete vraagstukken uit de praktijk. "Als onderwijs kunnen wij de basiskennis aanbieden: wat is waterstof, hoe werkt het en welke veiligheidsaspecten spelen een rol? Het bedrijf vult dat aan met de eigen praktijk. Bijvoorbeeld: wat betekent een waterstofinstallatie voor onderhoud of dagelijks gebruik?"
Volgens Schaaf draait H2Learn uiteindelijk om meer dan afzonderlijke projecten. Het programma onderzoekt vooral hoe onderwijs en bedrijfsleven structureel met elkaar kunnen samenwerken, zodat kennis sneller wordt ontwikkeld én gedeeld. "Wat begint als samenwerken rond één praktijkvraag, groeit uit tot een netwerk waarin kennis zich verspreidt tussen studenten, bedrijven, opleidingen en de regio. Zo verbinden we het leren op de werkvloer met de ontwikkeling van een regionaal leer- en innovatie-ecosysteem."
De waterstofsector staat nog aan het begin van zijn ontwikkeling. Dat maakt het moeilijk om ondernemers te vinden die praktijkvraagstukken aanbieden op het gebied van waterstof. Toch ziet Schaaf dat de regio in beweging komt. "In Fieldlab Waterstof in Agri hebben we inmiddels loonbedrijf Sturm-Jacobs die met een waterstofaggregaat werkt en binnenkort wordt bij bollenbedrijf Rainbow Colors in Andijk een elektrolyser in gebruik genomen. Je merkt dat het ecosysteem groeit."
Juist daarom is dit volgens haar hét moment om onderwijs en bedrijfsleven dichter bij elkaar te brengen. De arbeidsmarkt is immers nu al krap. "We hebben een tekort aan technisch personeel over de hele linie. Niet alleen voor waterstof. Hoe aantrekkelijker we techniek kunnen maken voor studenten, hoe groter de kans dat zij voor deze sector kiezen. Ondernemers spelen daarin een belangrijke rol."
Hoewel waterstof binnen H2Learn centraal staat, is de blik nadrukkelijk breder, benadrukt Schaaf. De energietransitie bestaat uit veel meer dan alleen waterstof. Ook vraagstukken rond elektrificatie, batterijtechnologie, energieopslag en duurzame opwekking bieden waardevolle praktijkcases waarin dezelfde technische vaardigheden en leerbehoeften terugkomen.
"Bedrijven hoeven dus niet te wachten tot ze zelf met waterstof werken. Ook organisaties die bezig zijn met elektrificatie of andere duurzame innovaties kunnen een belangrijke bijdrage leveren. Juist door die verbinding te leggen, bouwen we samen aan de kennis en vakmensen die de energietransitie vraagt."
Hoe zorgen we ervoor dat Noord-Holland Noord straks beschikt over voldoende vakmensen voor de waterstofeconomie? Welke rol kunnen ondernemers daarin spelen? En hoe kunnen bedrijven vandaag al bijdragen aan de ontwikkeling van nieuw technisch talent?
Tijdens de bijeenkomst Waterstof vraagt vakmensen op 3 september deelt Jo-Anne Schaaf de eerste ervaringen met H2Learn en gaat zij in gesprek over de samenwerking tussen onderwijs en bedrijfsleven.
De bijeenkomst is interessant voor ondernemers, onderwijsinstellingen en organisaties die actief zijn in of werken aan de energietransitie. Want de technologie van morgen begint met de vakmensen van vandaag. Meer informatie en aanmelden via de link onder deze pagina.
Werk samen met andere ondernemers, investeerders, onderwijs en overheid aan projecten die de regionale economie versterken. Deze projecten helpen jou als ondernemer bij innoveren, investeren of internationaliseren.
In plaats van in te zetten op grootschalige waterstofprojecten kiest Port of Den Helder voor een stapsgewijze groei die meebeweegt met de markt. Die conclusie komt naar voren uit het Green H₂ Productiestrategie Rapport, dat is opgesteld binnen het North Sea Hydrogen Valley Ports (NSH2VPorts)-project. In het rapport formuleren de opstellers een advies voor hoe Den Helder zich de komende decennia kan ontwikkelen tot een duurzame energiehaven zonder grote financiële risico’s te nemen.
De groene waterstofeconomie groeit minder snel dan enkele jaren geleden werd verwacht. Toch blijft de vraag naar goed opgeleide vakmensen groot. Tot eind 2030 zijn in Nederland naar verwachting 28.600 fulltime arbeidsplaatsen (fte) nodig om de waterstoftransitie mogelijk te maken. Dat blijkt uit recent arbeidsmarktonderzoek van SEO Economisch Onderzoek, uitgevoerd in opdracht van GroenvermogenNL en Platform Talent voor Technologie.
ONHN sluit zich aan bij het Blue Nexis Programma in Den Helder. Daarmee verbindt ONHN zich aan een regionaal initiatief dat werkt aan de ontwikkeling van een civiel-militaire maritieme campus en aan een sterker ecosysteem voor talent, innovatie en economische groei in Noord-Holland Noord.