Europa zet voor de komende jaren zwaar in op biologische grondstoffen, maar in Noord-Holland Noord zijn we al een stap verder. Van zeewier tot bamboe en mycelium ontstaan hier innovatieve, circulaire materialen die fossiele grondstoffen vervangen, de CO₂-uitstoot verlagen en nieuwe economische kansen bieden. Programmamanager Chris Wever vertelt hoe de regio een biobased koploper is én blijft.
Eind vorig jaar presenteerde de Europese Commissie het eerste deel van de Biotech-ACT, officieel de European Biotech Act. Het is een grootschalig wetgevingspakket waarmee de Europese Commissie volop inzet op biologische grondstoffen van Europese bodem. Het doel is duidelijk: de transitie naar een biobased economie versnellen, de afhankelijkheid van fossiele brandstoffen verminderen, de CO₂-uitstoot verkleinen, banen creëren en de industrie schoner maken.
Goed dat Europa zich hiervoor sterk maakt, maar Noord-Holland Noord werkt al jaren aan deze biobased toekomst en is daarin een koploper. In onze regio worden hout, stro, algen, hennep, vlas en zelfs schimmels gebruikt voor innovatieve toepassingen. Het voordeel van grondstoffen van eigen bodem is groot: ze maken de regio minder afhankelijk van fossiele brandstoffen en hebben een kleinere ecologische voetafdruk. Noord-Holland Noord laat zien dat de Europese ambitie van de Biotech-ACT geen verre visie is, maar dagelijkse bedrijvigheid.
In Noord-Holland Noord worden mallen gevuld met mycelium, een netwerk van schimmeldraden waarmee duurzame materialen zoals leer en verpakkingen gemaakt kunnen worden. Bamboe wordt verwerkt tot hoogwaardig composiet, labs kweken verschillende zeewierrassen en bouwconcepten combineren biobased materialen met AI.
De regio beschikt over complete waardeketens van grondstof tot eindproduct, met materiaalinnovatie, biomassa, veredeling en bioraffinage in ontwikkeling. Biobased bouwen, technische maakindustrie en regionale bouwhubs zorgen voor een innovatiemotor die de hele regio versterkt. Ondernemers wachten hier niet op perfecte randvoorwaarden, maar experimenteren, testen en schalen direct op. Zo is een regionaal ecosysteem ontstaan waarin bedrijven elkaar aanvullen en kennis delen. Bovendien komen in de compacte regio veel sectoren samen, van agrifood tot bouw en van maritiem tot techniek, wat Noord-Holland Noord uniek maakt in Europa.
Bij regionale bedrijven is innovatie tastbaar. Growmolding uit Enkhuizen maakt interieur- en bouwproducten van mycelium en hennepvezels. Deze materialen groeien in plaats van gewonnen te worden, zijn volledig composteerbaar en laten geen afval achter. Designbedrijven zoals Aifunghi – ook uit Enkhuizen – bouwen hier op voort. Internationaal mag biobased design dan nog in de kinderschoenen staan, deze bedrijven laten zien dat industriële productie dichterbij is dan vele beleidsmakers denken. Biobased innovatie kan dus wel degelijk een praktische bedrijfsactiviteit zijn. Zeker als initiatieven worden omringd door een groot netwerk van makers, ontwerpers en technici.
En terwijl veel Europese regio’s nog discussiëren over waar en hoe zeewier een rol speelt in de chemie en verpakkingsindustrie, telen we Noord-Holland Noord de rassen die deze keten gaan voeden. Zo draait het in de onderzoeksruimtes bij Hortimare om nieuwe rassen zeewier (kelp, waarmee ze robuuste, snelgroeiende en ziekteresistente rassen ontwikkelen. Ebbing Tides is een bedrijf op Texel dat zich richt op natuurherstel op zee en opschaling van zeewierkweek, en helpt bij duurzame landbouwtransities. Zeewier is een van de meest kansrijke grondstoffen voor de Europese bio-economie. Landbouwgrond of zoetwater is niet nodig, de teelt legt CO₂ vast en je kunt de opbrengst gebruiken voor uiteenlopende toepassingen in biopolymeren, coatings, verpakkingen, voeding en cosmetica.
Een gewas dat eveneens veel CO₂ vastlegt, is bamboe. Bamboe groeit enorm snel en het materiaal heeft eigenschappen die het geschikt maken om hout, aluminium en soms zelfs staal te vervangen. Moso in Zwaag produceert hoogwaardig bamboecomposiet in grote volumes voor de bouw en industrie. Het bedrijf bewijst dat je met bamboe industriële producten kunt maken voor een volwassen markt.
Eén van de sterkste dragers van de biobased transitie in de regio is de bouwsector. Bouwbedrijven zien kansen in innovatie, industrialisatie en vernieuwing van materiaal. Zo laat Bouwbedrijf De Nijs zien dat houtbouw op grote schaal mogelijk is. Houtindustrie Stam & Landman – onderdeel van BAM Wood Concepts – produceerd biobased modules op grote schaal. En bouwbedrijf Ooijevaar uit Alkmaar gaat zelfs zover om zelf hennep te telen (zie foto) voor productie van hennepbeton en isolatiemateriaal, zonder kunstmest of bestrijdingsmiddelen.
Voor biobased oplossingen voor daken is New Circle trendsetter. Het bedrijf uit Heemskerk ontwikkelt en produceert biobased materialen die de bouwsector toekomstproof maken. Het Alkmaarse Builders Key bouwt volledig circulaire woningen van hout, biobased geïsoleerd, luchtdicht en zonder schroeven of spijkers. Met AI-gestuurde ontwerpmodules kunnen bewoners hun woning zelf samenstellen. Zo worden biobased oplossingen schaalbaar, betaalbaar en gepersonaliseerd, terwijl afval tot een minimum wordt beperkt.
Een van de succesfactoren van Noord-Holland Noord is samenwerking. De Biobased Innovatie HUB fungeert als netwerk waar bedrijven, kennisinstellingen, overheid en onderwijs samenwerken. Door verbinding en kennisdeling kunnen innovaties sneller worden ontwikkeld, getest en opgeschaald. Nieuwe toepassingen, materiaaltesten en demonstraties van productiemethoden worden hierdoor veel sneller praktisch toepasbaar.
Ook de markt speelt een belangrijke rol in de biobased transitie. Er is behoefte aan schaalvergroting, een goede verbinding tussen vraag en aanbod en zekerheid over afname en prijs. In Noord-Holland Noord speelt Action, met hoofdkantoor in Zwaagdijk, hierin een opvallende rol. De retailgigant verduurzaamt verpakkingen en introduceert producten van alternatieve materialen zoals bamboe. Samen met GP Groot Recycling worden circulaire pilots uitgevoerd. Kleine aanpassingen in assortimenten hebben direct impact op leveranciers en consumenten. In een sector waar marktwerking bepalend is voor snelheid van verandering, blijkt een grote speler zoals Action onverwacht cruciaal.
Terwijl Europa werkt aan een toekomst waarin we grondstoffen steeds meer worden geteeld in plaats van gewonnen, is Noord-Holland Noord de regio waar de biobased toekomst al volop groeit. Zeewier, bamboe en mycelium bieden concrete oplossingen voor fossiele afhankelijkheid, CO₂-reductie en circulaire productiemethoden. Ondernemers, overheid en kennisinstellingen werken samen, waarbij experimenten snel omgezet worden in praktische toepassingen.
De regio laat zien dat een biobased economie beslist geen abstract idee is, maar een levendig ecosysteem van bedrijvigheid, innovatie en samenwerking. Wie vandaag instapt in Noord-Holland Noord, ziet een mix van ambitie, technologie en praktische uitvoering die de Europese ambitie van de Biotech-ACT nu al ver overstijgt.
Ondernemers die willen sparren over mogelijkheden, hun netwerk willen vergroten of willen weten welke subsidies er beschikbaar zijn, kunnen bij ONHN terecht voor advies en ondersteuning. Zo wordt de biobased toekomst in Noord-Holland Noord niet alleen bedacht, maar ook daadwerkelijk gerealiseerd.
Meer weten over de Biobased Innovatie HUB en zelf aan de slag met biobased innoveren? Kijk voor meer informatie.
Projectleider IDEA, METIP en Circulaire Economie
Chris is coördinator bedrijven en circulaire economie vanuit Ontwikkelingsbedrijf Noord-Holland Noord en IDEA .
Duurzaamheid
Arbeidsmarkt
Digitalisering
Bedrijventerreinen
Overzicht
NHN Ondernemers
Netwerken
Samenwerking
Projecten
Nieuws
Succesverhalen
Kennis
Sectoren
Agri & Food
Energie
Service
Ik wil mijn idee verder brengen
Ik wil financiering voor
innovatie en groei
Ik wil mijn bedrijf verduurzamen
Ik wil talent aantrekken en
leren & ontwikkelen
Ik wil meer weten over bedrijfslocaties
Ik wil internationaal zaken doen
Over ONHN
In het kort ONHN
Netwerk ONHN
Wij zijn ONHN
Werken bij ONHN
